Raj w ogniu albo piekło w raju

Republika Dominikańska, zajmująca około dwóch trzecich wyspy Haiti, od lat pozostaje jednym z najważniejszych kierunków turystycznych Karaibów. W 2025 r. kraj odwiedziło rekordowe 11,7 mln osób, w tym ponad 8,8 mln turystów, którzy przybyli drogą lotniczą, oraz blisko 2,8 mln pasażerów statków wycieczkowych. Turystów przyciągają nie tylko walory naturalne Dominikany, lecz także rozwinięta infrastruktura turystyczna. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych kurortów w południowo-wschodniej części kraju jest Bayahíbe – miejscowość położona nad Morzem Karaibskim. To właśnie tutaj 19 czerwca 2026 r. doszło do jednego z największych pożarów obiektów hotelowych odnotowanych w historii Dominikany.

 

Charakterystyka obiektu

Viva Dominicus Beach by Wyndham był całorocznym ośrodkiem wypoczynkowym działającym w formule all inclusive, położonym nad Morzem Karaibskim, przy plaży Dominicus, w pobliżu miejscowości Bayahíbe. Administracyjnie teren ten należy do prowincji La Altagracia. W niewielkiej odległości od kompleksu znajdują się miasto La Romana oraz międzynarodowy port lotniczy La Romana.

Bayahíbe kojarzy się przede wszystkim z plażami pokrytymi piaskiem przypominającym ziarnistością i barwą polską mąkę pszenną, turkusową wodą i palmami pochylającymi się nad brzegiem morza. Ośrodek tworzył wraz z sąsiednim hotelem Viva Dominicus Palace rozbudowany zespół turystyczny należący do tej samej grupy hotelowej. Obiekty przylegały do siebie i były funkcjonalnie powiązane, jednak pozostawały odrębnymi hotelami.

Historia kompleksu sięga drugiej połowy lat 80. XX w. W zależności od źródła jako rok otwarcia wskazywany jest 1986 lub 1987. Początkowo kompleks liczył około 36 bungalowów i dysponował podstawowym zapleczem gastronomicznym oraz sportowo-rekreacyjnym. Kolejne rozbudowy stopniowo przekształciły go w jeden z większych ośrodków wypoczynkowych w regionie. W 2020 r. przeprowadzono modernizację pokoi, wyposażenia oraz przestrzeni użytkowanych przez gości.

Viva Dominicus Beach miał układ otwartego kompleksu pawilonowego. Budynki rozmieszczono wzdłuż wybrzeża oraz wśród terenów zielonych, basenów i wewnętrznych ciągów komunikacyjnych. Zabudowa obejmowała obiekty z pokojami hotelowymi, wolnostojące i zgrupowane bungalowy, recepcję, restauracje, bary, klub dziecięcy, obiekty sportowe, strefy rozrywki i rekreacji oraz infrastrukturę przeznaczoną do uprawiania sportów wodnych. Oficjalne materiały operatora wymieniały sześć restauracji, kilka barów, pięć basenów, centrum biznesowe i zaplecze konferencyjne, podawały jednak różne dane dotyczące liczby jednostek zakwaterowania – od 613 do ponad 700 pokoi i bungalowów. Zabudowa kompleksu hotelowego była zlokalizowana na obszarze o powierzchni około 12,5 ha.

Względy estetyczne zdecydowanie górowały nad względami bezpieczeństwa. Część obiektów noclegowych wykonano jako konstrukcje murowane lub żelbetowe, jednak dominującymi elementami zabudowy były lekkie pawilony, otwarte przestrzenie wspólne oraz dachy utrzymane w stylistyce karaibskiej. W wielu miejscach zastosowano strzechę z wysuszonego materiału roślinnego, określaną w źródłach jako palm thatch, thatched roofing lub caña. Właśnie takim atrakcyjnym wizualnie, lecz łatwopalnym materiałem pokryto wiele obiektów wspólnych oraz część bungalowów.

Rozwój i chronologia pożaru

Pożar wybuchł w piątek 19 czerwca 2026 r. w godzinach przedpołudniowych czasu lokalnego. Dokładna godzina jego powstania oraz przekazania pierwszego zgłoszenia służbom ratowniczym nie zostały dotychczas oficjalnie podane. Pierwsze szerzej rozpowszechnione informacje prasowe i nagrania pojawiły się około godz. 11.00. W tym czasie pożar znajdował się już w fazie rozwiniętej.

Materiały filmowe wykonane przez gości hotelowych i osoby postronne przedstawiają płomienie obejmujące rozległe powierzchnie dachów oraz słup ciemnego dymu widoczny z dużej odległości. W kolejnych godzinach ogień rozprzestrzeniał się na następne części ośrodka, w tym kolejne pawilony i obiekty wspólne. Z dostępnych materiałów wynika, że proces spalania koncentrował się przede wszystkim w górnych partiach zabudowy. Ogień rozprzestrzeniał się po pokryciach dachowych, a wiatr sprzyjał przemieszczaniu się gorących gazów i przenoszeniu ogni lotnych.

W godzinach popołudniowych przekazywano informacje o stopniowym opanowywaniu pożaru. Nie oznaczało to jednak zakończenia działań. Wieczorem pojedyncze ogniska pożaru wymagały dalszego dogaszania, a pogorzelisko – kontroli.

20 czerwca Centrum Operacji Kryzysowych Republiki Dominikańskiej (Centro de Operaciones de Emergencias – COE) poinformowało o zakończeniu fazy operacyjnej i przekazaniu dalszych czynności właściwym instytucjom. Szacuje się, że na obszarze około 7 ha spłonęło ponad 100 obiektów – niemal cała zabudowa kryta strzechą, z wyjątkiem części wschodniej kompleksu położonej po stronie nawietrznej, oraz kilka krytych blachą budynków znajdujących się na drodze rozprzestrzeniania się pożaru zgodnej z kierunkiem wiatru.

Dlaczego ogień rozprzestrzeniał się tak szybko?

Dostępne nagrania, fotografie oraz komunikaty służb pozwalają wskazać kilka czynników, które mogły mieć zasadniczy wpływ na szybki rozwój pożaru.

Jednym z nich było zastosowanie na znacznej części zabudowy strzechy z liści i włókien palmowych, co zapewniało dużą powierzchnię właściwą materiału palnego, a jego warstwowa struktura umożliwiała dopływ powietrza również do głębszych części pokrycia. Po objęciu pokrycia dachowego płomieniami pożar szybko rozprzestrzeniał się po powierzchni dachu, a jednocześnie rozwijał się wewnątrz kolejnych warstw materiału.

W przypadku Viva Dominicus Beach znaczenie tego mechanizmu mogło dodatkowo zostać zwiększone przez sposób rozmieszczenia poszczególnych pawilonów i obiektów wspólnych. Stosunkowo niewielkie odległości między niektórymi obiektami umożliwiały ich wzajemne oddziaływanie za pośrednictwem promieniowania cieplnego, a powstające ognie lotne były przenoszone przez wiatr na kolejne obiekty.

Drugim istotnym czynnikiem był wiatr. Na jego znaczenie podczas tej akcji ratowniczo-gaśniczej wskazywało również COE. Archiwalne dane z najbliższej dostępnej stacji meteorologicznej, zlokalizowanej w rejonie lotniska La Romana, wskazują, że 19 czerwca temperatura powietrza w godzinach przedpołudniowych dochodziła do około 32°C. Wiatr wiał głównie ze wschodu i z południowego wschodu, osiągając prędkość 20-22 km/h, czyli około 6 m/s. Ruch powietrza intensyfikował spalanie, odchylał płomienie w kierunku kolejnych części zabudowy oraz przenosił ognie lotne powstające podczas spalania strzechy na znaczne odległości.

W efekcie połączenie palnego pokrycia dachowego, pawilonowego charakteru kompleksu, stosunkowo niewielkich odległości między niektórymi obiektami zabudowy oraz wiatru stworzyło warunki sprzyjające szybkiemu przekształceniu się pożaru pojedynczego obiektu w pożar obejmujący znaczną część kompleksu.

Działania ratowniczo-gaśnicze

W działaniach ratowniczo-gaśniczych uczestniczyły siły i środki z kilku miejscowości i prowincji. Do akcji skierowano jednostki straży pożarnej z La Romana, Higüey, San Pedro de Macorís, Verón-Punta Cana, El Seibo i Hato Mayor. Ich działania wspomagały dominikańskie siły powietrzne, a także wyspecjalizowane służby Central Romana Corporation i międzynarodowego lotniska Punta Cana, które skierowały do akcji własne siły i środki ratowniczo-gaśnicze. W działaniach pomocniczych uczestniczyły obrona cywilna, Dominikański Czerwony Krzyż, marynarka wojenna, Policja Narodowa, Policja Turystyczna, Ministerstwo Obrony oraz Ministerstwo Robót Publicznych.

Działaniami ratowniczo-gaśniczymi kierowała miejscowa straż pożarna w Bayahíbe, dowodzona przez Carlosa Manuela Santanę, natomiast za ogólną koordynację działań odpowiadało COE, wykorzystując System Dowodzenia Incydentami (SCI – patrz niżej: „Warto wiedzieć”), pod kierownictwem gen. Juana Manuela Méndeza Garcíi. Umożliwiało to skoordynowanie działań gaśniczych, ewakuacyjnych, medycznych, logistycznych i porządkowych.

Według końcowego zestawienia COE w operacji uczestniczyło łącznie 475 osób. Wykorzystano 22 samochody gaśnicze, osiem samochodów-cystern przeznaczonych do dostarczania wody, dwa śmigłowce Sił Powietrznych wyposażone w podwieszane zbiorniki typu bambi bucket oraz dziesięć karetek pogotowia ratunkowego.

Gaszenie prowadzono równocześnie z ziemi i z powietrza. Strażacy podawali wodę z rozwiniętych linii gaśniczych, natomiast samochody-cysterny zapewniały ciągłość zaopatrzenia wodnego. Istotnym wsparciem działań naziemnych były śmigłowce wyposażone w podwieszane zbiorniki typu bambi bucket. Maszyny pobierały wodę z Morza Karaibskiego, a następnie zrzucały ją na obszary objęte intensywnym spalaniem oraz w miejsca trudno dostępne dla ratowników prowadzących działania naziemne.

W zestawieniach z pierwszej fazy operacji pojawia się również informacja o wykorzystaniu czterech dronów do monitorowania sytuacji z powietrza oraz identyfikowania miejsc o podwyższonej temperaturze.

Skala pożaru w fazie rozwiniętej wskazuje, że działania nie mogły ograniczać się wyłącznie do bezpośredniego natarcia na wszystkie objęte ogniem obiekty. Podczas zdarzenia o takiej skali równie istotne były powstrzymanie dalszego rozprzestrzeniania się pożaru oraz ochrona zabudowy znajdującej się poza strefą objętą pożarem.

Ostatecznie pożar nie objął hotelu Viva Dominicus Palace, położonego około 20 m od płonącego ośrodka, ponieważ kierunek wiatru nie uległ zmianie.

Zaopatrzenie wodne – znak zapytania

Wiadomo natomiast, że do operacji skierowano osiem samochodów-cystern przeznaczonych do zapewnienia ciągłości dostaw wody. Przy jednoczesnym prowadzeniu działań gaśniczych w wielu częściach rozległego kompleksu, ochronie sąsiednich obiektów i wielogodzinnym dogaszaniu pogorzeliska zapotrzebowanie na wodę musiało być znaczne.

Interesującego kontekstu dostarcza pożar, do którego doszło w strefie Dominicus w 2017 r. Po tamtym zdarzeniu przedstawiciel Viva Resorts by Wyndham mówił publicznie o braku sieci hydrantowej w tej części miejscowości i apelował o jej budowę. Dziewięć lat później, podczas pożaru Viva Dominicus Beach, w oficjalnych komunikatach ponownie nie odnotowano wykorzystania hydrantów zewnętrznych, a wspomniano jedynie o ośmiu samochodach-cysternach.

Ewakuacja i pomoc medyczna

Równolegle z działaniami gaśniczymi uruchomiono procedury ewakuacyjne. Operator ośrodka poinformował, że procedury awaryjne uruchomiono niezwłocznie, a goście i pracownicy zostali wyprowadzeni ze strefy zagrożenia. W chwili pożaru obłożenie hotelu wynosiło około 84%. Ewakuacją objęto około 1690 gości, w tym 177 dzieci i 21 niemowląt.

W relokację ewakuowanych osób włączyły się COE, Ministerstwo Turystyki, Klaster Turystyczny La Romana–Bayahíbe oraz hotele z regionu. Hotel Viva Dominicus Palace przyjął część osób ewakuowanych z Viva Dominicus Beach. Pozostałych turystów zakwaterowano w hotelach Catalonia i Sunscape, w innych obiektach w Bayahíbe oraz w miejscach przygotowanych w rejonie Miches. Associated Press, powołując się na przedstawicieli operatora, informowała także o skierowaniu części gości do obiektów w Punta Cana.

Wiele osób opuszczało pokoje, nie zabierając ze sobą bagażu, dokumentów osobistych, leków ani innych przedmiotów codziennego użytku. Hotel przekazał ewakuowanym odzież, środki higieniczne oraz artykuły pierwszej potrzeby. Administracja państwowa, służby migracyjne i przedstawicielstwa dyplomatyczne uczestniczyły następnie w organizowaniu wydawania dokumentów zastępczych oraz powrotu turystów do ich krajów.

Zabezpieczenie medyczne prowadzono równocześnie z ewakuacją i działaniami gaśniczymi. Według dostępnych danych hospitalizowano trzy osoby, a sześciu poszkodowanym udzielono pomocy na miejscu. Wśród osób wymagających pomocy medycznej znajdowali się goście hotelowi oraz ratownicy.

Najtragiczniejszym następstwem zdarzenia była śmierć obywatelki włoskiej. Informacje przekazywane przez media na temat przyczyny zgonu nie były jednoznaczne. Część z nich wiązała śmierć z problemami oddechowymi i możliwym narażeniem na produkty spalania. Przedstawiciele władz informowali jednak, że dokładne okoliczności śmierci pozostają przedmiotem postępowania.

Skutki pożaru

Pożar spowodował rozległe zniszczenia w ośrodku Viva Dominicus Beach i doprowadził do jego czasowego zamknięcia. Operator poinformował o wyłączeniu obiektu z eksploatacji do odwołania.

Część turystów utraciła dokumenty, leki i rzeczy osobiste pozostawione w pokojach.

Po zakończeniu fazy operacyjnej COE przekazało odpowiedzialność za dalsze działania związane z pomocą poszkodowanym Ministerstwu Turystyki oraz Generalnej Dyrekcji Migracji. Rozpoczęła się wówczas faza wsparcia administracyjnego, relokacji oraz organizacji powrotu zagranicznych turystów do ich krajów.

Podsumowanie

Pożar w ośrodku Viva Dominicus Beach pokazuje, jak trudnym wyzwaniem ratowniczym może być zdarzenie w rozległym kompleksie hotelowym. Jednocześnie konieczne było prowadzenie działań gaśniczych na dużym obszarze, ewakuacja około 1690 gości, zapewnienie zabezpieczenia medycznego, organizacja zaopatrzenia wodnego, ochrona kolejnych obiektów oraz koordynacja pracy kilkunastu służb i instytucji.

Wstępne stanowisko COE wskazywało, że szybkiemu rozwojowi pożaru sprzyjały palne pokrycia dachowe oraz warunki atmosferyczne. Zdarzenie zwraca uwagę na kilka zagadnień istotnych z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej rozległych kompleksów hotelowych: wpływ naturalnych materiałów budowlanych na dynamikę pożaru, konieczność przygotowania procedur ewakuacji bardzo dużej liczby osób, znaczenie wydajnego i niezawodnego zaopatrzenia wodnego, potrzebę wcześniejszego opracowania planów relokacji oraz rolę jednolitego systemu dowodzenia podczas operacji angażującej liczne służby i instytucje.

st. kpt. Renata Golly pełni służbę w Biurze Przeciwdziałania Zagrożeniom w Komendzie Głównej PSP

 

Warto wiedzieć

Czym jest System Dowodzenia Incydentami (SCI)?

System Dowodzenia Incydentami (SCI, Sistema de Comando de Incidentes) to stosowany w Republice Dominikańskiej model organizacji działań podczas zdarzeń wymagających współpracy wielu służb. Wywodzi się z amerykańskiego Incident Command System (ICS) i może być wykorzystywany m.in. podczas pożarów, huraganów, powodzi oraz katastrof budowlanych.

Jedną z podstawowych zasad SCI jest ustanowienie jednoznacznej struktury kierowania działaniami. Dowodzenie przejmuje przedstawiciel służby właściwej dla rodzaju zdarzenia. Podczas pożarów jest nim odpowiedni dowódca straży pożarnej, w sytuacjach wymagających przede wszystkim interwencji medycznej – przedstawiciel służb ochrony zdrowia, a w zdarzeniach dotyczących bezpieczeństwa publicznego – właściwy przedstawiciel policji. W przypadku klęsk żywiołowych i rozległych sytuacji kryzysowych koordynację działań międzyinstytucjonalnych przejmuje COE.

Jeżeli zdarzenie wymaga jednoczesnego zaangażowania kilku instytucji o odrębnych kompetencjach, możliwe jest ustanowienie wspólnego dowodzenia (Comando Unificado). W takiej formule przedstawiciele właściwych służb wspólnie określają cele i kierunki działań, zachowując jednolitą strukturę dowodzenia oraz realizując wspólnie uzgodniony plan operacyjny.

Niezależnie od przyjętego modelu służby realizują wspólnie uzgodnione cele zgodnie z określonym planem działania. Struktura SCI obejmuje pięć podstawowych obszarów: dowodzenie, operacje, planowanie, logistykę oraz finanse i administrację. Modułowa budowa pozwala rozszerzać strukturę wraz ze wzrostem skali zdarzenia i włączać do działań kolejne służby bez konieczności zmiany podstawowych zasad organizacji operacji.