Jak zbudowaliśmy „Skałę”

Ataki hybrydowe, także na infrastrukturę krytyczną, oraz uwolnienia substancji potencjalnie niebezpiecznych – prawdopodobieństwo wystąpienia takich zdarzeń w Europie w ostatnich latach znacznie wzrosło. Musimy być przygotowani, by sobie z nimi poradzić. Ta myśl przyświecała inicjatorom utworzenia modułu rescEU DSIM (Detection, Sampling, Identification and Monitoring) Poland „Skała”, reagującego na zagrożenia z zakresu CBRN. 1 października osiągnie on pełną gotowość. O tym, jak powstawał – od koncepcji po realizację – rozmawiamy z kierownikiem projektu st. bryg. dr. hab. inż. Zdzisławem Salamonowiczem, prof. APoż

W numerze 5/2024 „Przeglądu Pożarniczego” poruszyliśmy temat ratownictwa ekologicznego – w rozmowie pt. „Jesteśmy częścią środowiska” przedstawił pan jego główne zadania i założenia. Na zakończenie wspomniał pan o ambitnym projekcie utworzenia w ramach mechanizmu pomocowego Unii Europejskiej (EU Civil Protection Mechanism) modułu działającego w razie pojawienia się zagrożeń CBRN, czyli chemicznych, biologicznych, radiologicznych lub nuklearnych. Były to wówczas początki realizacji przedsięwzięcia; dziś jesteśmy niemal u celu: 1 października moduł będzie gotowy do akcji. Jakie czekają go zadania?

Podstawowym założeniem modułu rescEU DSIM Poland „Skała” jest gotowość do działania w dwóch sytuacjach. Jego siły i środki będą wykorzystywane po pierwsze, gdy w danym kraju dojdzie do zagrożenia o charakterze CBRN i nie będzie on w stanie samodzielnie poradzić sobie z tym problemem. Wówczas dodatkowe siły i środki modułu wesprą lokalne siły i środki. Drugi przypadek to działania prewencyjne. Niewielki kraj może organizować ważne wydarzenia międzynarodowe, np. podczas swojej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Będzie się z tym wiązało przygotowanie wielu spotkań na wysokim szczeblu, o charakterze formalnym i nieformalnym, z udziałem najwyższych władz wielu państw.

Takie przedsięwzięcie wymaga weryfikacji pod kątem zagrożeń CBRN. Nasz moduł miałby w takiej sytuacji być na miejscu podczas tzw. high visibility events – wydarzeń z udziałem dużej liczby osób, wymagających szczególnej uwagi z punktu widzenia bezpieczeństwa. Polscy strażacy mogliby wówczas wesprzeć lokalne służby w detekcji, identyfikacji, monitorowaniu i próbkowaniu. Gdyby podczas któregoś z wydarzeń doszło do niebezpiecznej sytuacji o charakterze CBRN, nasz moduł mógłby szybko wkroczyć do akcji i rozpoznać zagrożenie. Zaraz potem działania w strefie zagrożenia mógłby rozpocząć inny specjalistyczny moduł rescEU – do dekontaminacji osób potencjalnie poszkodowanych.

Jak wyglądała droga, którą jako twórcy projektu pokonaliście?

Zacznijmy od początku. Projekt rozpoczął się w październiku 2023 r. i potrwa do końca września 2026 r. Jednak pierwsze rozmowy o nim prowadziliśmy w Brukseli już w 2022 r. Pojawiła się wówczas informacja, że Komisja Europejska zamierza ogłosić konkurs na stworzenie modułu CBRN. Impulsu dostarczyła sytuacja w Ukrainie. Bruksela zaprosiła przedstawicieli krajów członkowskich, by podjąć rozmowy o bezpieczeństwie CBRN w Europie. Ówczesny naczelnik Wydziału V ds. zagrożeń CBRN st. bryg. Rafał Jankowski zaproponował, żebym wziął udział w spotkaniu ze względu na moje doświadczenie w realizacji projektów i znajomość tematyki CBRN. W ten sposób Komenda Główna PSP i Akademia Pożarnicza połączyły siły. Po pierwszej wizycie w Brukseli wiedzieliśmy już, jakie są oczekiwania i co możemy zaproponować.

Zdawaliśmy sobie sprawę, że mamy duże szanse, by polski moduł CBRN ujrzał światło dzienne. Już w tamtym momencie mieliśmy gotowych do pracy 100 strażaków z dodatkowym wykształceniem z zakresu fizyki, chemii czy biologii, członków specjalistycznych grup ratownictwa chemiczno-ekologicznego; tymczasem niektóre państwa, np. Dania, miały kilku specjalistów w tej dziedzinie w skali całego kraju.

Przystąpiliście zatem do działania. Jakie wyzwania was czekały?

Głównym założeniem projektu było w pierwszej kolejności opracowanie koncepcji tego, jak miałby wyglądać moduł CBRN, bo do tej pory nie mieliśmy takiego modułu w Unii Europejskiej. Mogliśmy wyznaczać w tym projekcie nowe standardy.

Ukonstytuował się zespół projektowy – jego główny trzon tworzyliśmy: ja, st. bryg. Rafał Jankowski z KG PSP oraz mł. bryg. Radosław Makowski z APoż; w najszerszym składzie cały zespół projektowy liczył ponad 40 osób. W jego skład wchodził również zastępca dyrektora Krajowego Centrum Koordynacji Ratownictwa Komendy Głównej PSP st. bryg. Michał Langner, wskazany w rozkazie komendanta głównego PSP jako potencjalny dowódca modułu rescEU DSIM Poland.

Przez trzy lata intensywnie pracowaliśmy nad projektem, dookreślaliśmy wspólnie z organizatorem konkursu, jak ma funkcjonować moduł i jak wpisze się w system rescEU, ustalaliśmy standard wyposażenia, minimalne wymagania dla ratowników, zakres szkoleń, procedury współdziałania z Brukselą i procedury wewnętrzne. Wiązało się to też z ogromną pracą administracyjną, licznymi przetargami prowadzonymi także w ramach ścieżki „Obronność i bezpieczeństwo”, dzięki której nie musieliśmy ujawniać wszystkich danych na powszechnie dostępnych stronach internetowych, by nie zapoznały się z nimi osoby i organizacje wrogo nastawione.

W ten sposób – w toku kolejnych prac – Komisja Europejska poleciła uwzględnić dodatkowe zadanie dla modułu, czyli identification – identyfikację substancji niebezpiecznych, co znalazło odzwierciedlenie w nazwie modułu. Pierwotnie w projekcie mieliśmy akronim DSM, a obecnie w nazwie modułu jest to DSIM.

Zatrzymajmy się na chwilę przy pierwszym sukcesie – polski projekt został najlepiej oceniony przez Komisję Europejską. Na jego realizację przyznano kwotę ponad 26 mln euro, a podatek VAT został opłacony ze środków krajowych. Przyszedł moment przejścia od planu do realizacji. W jaki sposób budowaliście moduł DSIM Poland, korzystając z otrzymanych środków?

Przyjęliśmy, że jego członkowie powinni być najlepszymi ekspertami, a więc wyposażonymi w najwyższej klasy sprzęt. Zależało nam, by wesprzeć naszych strażaków od A do Z, kompleksowo. Zatem bardzo ważne były również szkolenia, ale i umundurowanie czy szczepienia członków modułu.

Pierwszy, najważniejszy wątek to oczywiście sprzęt: pojazdy, wyposażenie analityczne i specjalistyczne. Na miejscu mamy być samowystarczalni przez 14 dni, a więc niezbędny jest też sprzęt logistyczny, np. namioty, łóżka, nagrzewnice, klimatyzatory. Niezwykle ważne jest też bezpieczeństwo strażaków, odpowiednie przygotowanie do zagrożeń różnego rodzaju, także tych, których nikt by się jeszcze do niedawna nie spodziewał. Mamy więc w wyposażeniu ochrony balistyczne, tarcze, hełmy odporne na amunicję, a nawet kamizelki kuloodporne. Jeszcze w latach 2013-2014, kiedy prowadziliśmy z prof. Marzeną Półką z APoż projekt dotyczący ochron balistycznych w razie wybuchu zbiorników LPG, wiele osób uważało to za niepotrzebne. Dziś, gdy za naszą wschodnią granicą prowadzone są działania wojenne, zdajemy sobie sprawę, że to już nie jest sprzęt dodatkowy, ale standardowy.

Powinniśmy reagować na bieżąco na pojawiające się zagrożenia tego typu, tak jak np. zrobili to Francuzi po zamachach w Paryżu. Gdy okazało się, że zamachów dokonywali w różnych miejscach niezależni strzelcy, po tych wydarzeniach w każdym pojeździe pożarniczym pojawiły się hełmy chroniące przed amunicją i kamizelki kuloodporne. Nagle okazało się, że są to podstawowe środki ochrony – będą w nie wyposażeni także polscy strażacy z modułu CBRN.

Innym ważnym zabezpieczeniem był system antydronowy z własnym radarem, dzięki któremu możliwa jest obserwacja przestrzeni wokół naszej strefy działań. W razie zagrożenia system zdalnie strąci obcy obiekt.

A co z łącznością? Jak sobie poradziliście z tym często problematycznym aspektem działania na nieznanym terenie?

Wiedzieliśmy od kolegów wyjeżdżających za granicę z innymi polskimi modułami o problemach z łącznością. Jeśli korzystamy za granicą ze stacji analogowych, nie możemy nadawać na dotychczas używanych przez nas częstotliwościach, bo mogą być one już zajęte i nasz przekaz nałoży się na ten emitowany lokalnie. Z kolei za łączność w standardzie TETRA najczęściej w danym kraju odpowiada policja, do której trzeba wystąpić o możliwość korzystania z tego systemu. Wiąże się to z długim czasem oczekiwania. Wobec tego postawiliśmy w projekcie na systemy łączności, które wykorzystują częstotliwości Wi-Fi, z niezależnym kanałem szyfrowania, do którego dopuszczane są zaakceptowane przez nas urządzenia. Mamy zatem sprawną, działającą na całym świecie tak samo łączność radiową, opartą na standardzie Wi-Fi. Oczywiście poza tym dysponujemy też łącznością GSM, będziemy również korzystać z terminali Starlink czy telefonów Iridium.

Z punktu widzenia obserwatora waszych działań podczas ćwiczeń szczególne wrażenie robią roboty. Jaka jest ich rola?

To kolejny element dbania o bezpieczeństwo strażaka. Odciążają ratowników, wkraczają do strefy zagrożenia w pierwszej kolejności. Pełnią wiele funkcji i mają dużo możliwości – mogą poruszać się po lądzie, latać i pływać, działać w budynkach czy w trudnym terenie, mają kamery, chwytaki, mogą wykonywać różne czynności – otwierać drzwi, usuwać przeszkody z drogi, pobierać próbki substancji. Zmieniamy myślenie – najpierw do działań powinien ruszyć robot, a dopiero potem ratownicy.

Jeśli mowa o sprzęcie, to warto wspomnieć o pojazdach.

Moduł rescEU DSIM Poland dysponuje dużymi busami osobowo-transportowymi, samochodem operacyjnym, quadami, dużym pojazdem logistycznym z podłogą umożliwiającą łatwy załadunek palet. Jeden z busów może pełnić rolę samochodu dowodzenia i łączności, który będzie zapewniał łączność między strefą gorącą a sztabem w obozowisku oraz miedzy sztabem a stanowiskiem kierowania w Komendzie Głównej PSP. Z kolei pojazd opancerzony z zamkniętym obiegiem filtrowentylacji z filtrami HEPA będzie nieodzowny w przypadku konieczności ewakuacji medycznej z miejsca zdarzenia.

Mówiliśmy wiele o technologiach i sprzęcie. Ale fundamentem modułu są strażacy, którzy będą korzystać z tych technologii, by realizować zadania i działać w sytuacji zagrożenia. W jaki sposób ich wybraliście, jak przygotowaliście do działań?

Moduł będzie funkcjonował w dwóch wersjach: minimalnej i rozszerzonej. Jako całość liczy więcej członków, by móc stale utrzymać gotowość. W wersji minimalnej moduł tworzą komponenty: dowódczy, logistyczny i medyczny (12 osób) oraz funkcjonariusze ze specjalistycznych grup ratownictwa chemiczno-ekologicznego, działający bezpośrednio w strefie gorącej (13 osób). Wersja rozszerzona modułu liczy 12 osób plus 26 strażaków uczestniczących w akcji ratowniczej, czyli dwa razy więcej funkcjonariuszy działających bezpośrednio w strefie gorącej niż w wersji minimalnej. Strażacy zostali wyłonieni z komend dziewięciu województw, w takiej liczbie z jednej jednostki, by nie osłabić nadmiernie żadnej z nich.

Czas operacyjny wyjazdu modułu jest dość krótki – od momentu zaalarmowania do chwili wyruszenia w drogę nie powinno minąć więcej niż 12 godzin. Strażacy muszą dotrzeć do Poligonu i Bazy Logistyczno-Rozwojowej Akademii Pożarniczej w Nowym Dworze Mazowieckim, gdzie znajduje się sprzęt modułu, w ciągu 4 godzin od momentu zaalarmowania. To było jedno z kryteriów przy podejmowaniu decyzji, kogo wybrać. Musieli to być strażacy z tych województw, które nie są zbyt oddalone od poligonu APoż, by byli w stanie dotrzeć do niego w ciągu 4 godzin.

Jakie inne kryteria liczyły się przy doborze członków modułu?

Zależało nam, by w module były osoby o różnym poziomie doświadczenia, choć zawsze z pasją i dużą wiedzą. Wiadomo, że funkcjonariusze ze specjalistycznych grup ratownictwa chemicznego w dużych ośrodkach miejskich mają na koncie wiele akcji ratowniczych, więc będą bardziej swobodni i pewni siebie podczas działań. Strażacy z grup, które nie wyjeżdżają do działań ratowniczych tak często, będą mieli więcej pytań. Jednak obie strony mogą się od siebie uczyć, wymieniać informacje i spostrzeżenia podczas ćwiczeń i szkoleń. Dlatego też kolejnym kryterium była pasja, dotychczasowe zaangażowanie, dodatkowe szkolenia, studia, kursy. By wyrównać poziom wszystkich członków modułu, będziemy ćwiczyć regularnie – przynajmniej raz na kwartał. Takie jest też polecenie komendanta głównego PSP.

Dodatkowym, niezwykle ważnym elementem przygotowania członków modułu do działania były szkolenia. Zaplanowaliśmy na nie w budżecie aż 2 mln euro.

Właśnie, powiedzmy co nieco na temat szkoleń. Jakie zagadnienia obejmowały?

Ich tematyka była szeroka – zależało nam, by gruntownie przygotować strażaków do czekających ich zadań. Szkolenia częściowo odbywały się w Polsce, częściowo za granicą. Szczególnie wysokie noty od uczestników otrzymało szkolenie dotyczące materiałów promieniotwórczych, które odbyło się we Francji. Członkowie modułu pracowali z prawdziwymi materiałami promieniotwórczymi, a nie symulantami, co wymagało dużej mobilizacji i czujności podczas wykonywania zadań, ale jednocześnie było niezbędnym i ciekawym doświadczeniem.

Ważne było także szkolenie dotyczące zbierania i obrazowania różnego rodzaju danych – pochodzących z systemów łączności, dronów, systemów satelitarnych, systemów GIS czy teledetekcji. Członkowie modułu mogli się dowiedzieć, jak pozyskać potrzebne informacje, a później nanieść je na mapę w taki sposób, by dowódca miał pełen obraz sytuacji, który pozwoli mu podjąć odpowiednie decyzje.

Postawiliśmy również na praktykę – odbyły się trzy warsztaty poświęcone koordynacji różnych elementów działań – łączności, analityki, logistyki, obsługi sprzętu specjalistycznego. We współpracy ze Strażą Graniczną zorganizowaliśmy szkolenie rozpoznawcze dotyczące materiałów pirotechnicznych. Dzięki niemu strażak będzie wiedział, jak rozpoznać niebezpieczną sytuację, wycofać się i skierować do działania  robota.

Nie zabrakło także szkoleń z bezpiecznej jazdy, np. quadem. To zwrotny pojazd, wykorzystywany zazwyczaj na trudnym terenie – warto więc przygotować się do jego prowadzenia. A jeśli mowa o prowadzeniu pojazdów, to zapewniliśmy członkom modułu także kurs prawa jazdy kategorii C, by wszyscy byli w stanie siąść za kierownicą większych pojazdów.

Większość szkoleń już się odbyła, pozostało jeszcze szkolenie dotyczące bojowych środków trujących, które planujemy zrealizować w najbliższym czasie.

Zbliża się godzina zero – moment gotowości modułu do działania. Jakie jeszcze zadania czekają was na ostatniej prostej?

Jednym z ostatnich elementów projektu jest opracowanie procedur, materiałów dydaktycznych i szkoleniowych dla członków modułu. Akademia Pożarnicza wyda je w postaci trzy- lub czterotomowej publikacji. Będzie zawierała m.in. część analityczną, część operacyjną dotyczącą działań CBRN, a także analizę najważniejszych zagrożeń CBRN wraz z danymi fizykochemicznymi.

Jeśli mowa o tych zadaniach projektu, które pozostały nam do sfinalizowania, to jednym z ostatnich jest odbiór pojazdu opancerzonego. W tym przypadku, podobnie jak przy zakupie ochron balistycznych dla strażaków, z początku pojawiały się głosy krytyczne. Część osób uważała, że taki sprzęt nie jest nam potrzebny. Jednak zagrożenia w zakładach chemicznych czy te związane z działaniami wojennymi unaoczniły krytykom konieczność zaopatrzenia się w tego typu środki ochrony. Dziś mówi się, że w każdym województwie powinien znaleźć się przynajmniej jeden taki pojazd. Dzięki nim strażacy będą mogli w bezpieczny sposób zbadać zagrożenie i podjąć działania ratownicze. Na razie pierwszym takim pojazdem w PSP będzie ten należący do modułu rescEU DSIM Poland.

Przetarliśmy szlaki w kwestiach formalnych z nim związanych. Okazało się, że pojazd tego typu nie spełnia wymagań obowiązującej normy emisji spalin Euro VI, a jedynie normy Euro III. Musieliśmy zatem wystąpić do ministra o zmianę rozporządzenia i dopuszczenie takiego wyjątku – trwało to 2,5 roku, ale w końcu osiągnęliśmy cel. Dokonamy odbioru pierwszego w PSP pojazdu opancerzonego i zarejestrujemy go bez przeszkód.

Mówiliśmy wiele o zadaniach, wyposażeniu modułu i przygotowaniu osób, które wchodzą w jego skład. Jednak z pewnością uwagę wielu osób zwraca zagadkowy element nazwy: „Skała”. Skąd się wziął?

Komendant główny PSP po zasięgnięciu opinii Zarządu Głównego Armii Krajowej nadał modułowi nazwę wyróżniającą „Skała” i ustanowił jego patronem pułkownika pożarnictwa Jerzego Lgockiego „Jastrzębia”. Stanowi to nawiązanie do chlubnych tradycji Strażackiego Ruchu Oporu „Skała”, a także dokonań jego pierwszego komendanta. To kolejna nowość w PSP – do tej pory była to raczej tradycja wojskowa. Postanowiliśmy uhonorować tym aktem strażaków, którzy w czasie II wojny światowej walczyli o wolność. Będzie to inspiracja dla członków modułu, by podtrzymywać chwalebne tradycje ofiarnej walki – tym razem nie z wrogiem, ale z zagrożeniami innego rodzaju.

Mamy już zatem moduł rescEU DSIM Poland niemal w stu procentach gotowy do działań, ze świetnymi specjalistami, najlepszym sprzętem i chwalebną inspiracją historyczną w nazwie. Potrzeba jeszcze innego rodzaju przygotowania, bardzo ważnego – praktyki działań w warunkach szkoleniowych, dających możliwość popełnienia błędu bez konsekwencji.

Tak, praktyka oczywiście była konieczna. Wspomniałem o warsztatach modułu – odbyły się dwukrotnie w zeszłym roku, a w tym roku, w czerwcu, zorganizowaliśmy duży, międzynarodowy sprawdzian gotowości – nie tylko dla naszego modułu, ale i innych podmiotów. Od 22 do 25 czerwca 2026 r. w Nowym Dworze Mazowieckim odbyło się ćwiczenie DSIM Poland „Field Demo Exercise” z udziałem modułów magazynujących sprzęt Stockpile Poland i Stockpile Finland.

W jaki sposób weszliście we współpracę z pozostałymi podmiotami?

Jako Akademia Pożarnicza wspieraliśmy Rządową Agencję Rezerw Strategicznych w złożeniu wniosku do UE na utworzenie modułu magazynującego sprzęt z zakresu CBRN i sprzęt medyczny – rescEU stockpile. Akademia była także podwykonawcą projektu – część wyposażenia wymagająca konserwacji, by zachować pełną gotowość, jest przechowywana na poligonie w Nowym Dworze Mazowieckim. Nad jego gotowością czuwają strażacy zatrudnieni w APoż. Przy okazji nauczyliśmy się też wiele o składaniu tego typu wniosków; mogliśmy wykorzystać tę wiedzę przy wnioskowaniu o środki na moduł CBRN.

Szlaki współpracy z RARS mieliśmy już zatem przetarte. Tymczasem Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, któremu podlegały zarówno PSP, jak i RARS, podpisało memorandum z fińskim ministerstwem; narodził się wówczas pomysł, by zorganizować wspólne międzynarodowe ćwiczenia, podczas których zweryfikowalibyśmy działania polskiego i fińskiego modułu rescEU stockpile oraz polskiego modułu rescEU DSIM Poland. Dzięki temu sprawdzilibyśmy w praktyce procedurę mobilizacji przez Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC), uruchomienie modułów oraz pełną ścieżkę logistyczną i operacyjną.

Interesujący i wyczerpujący opis DSIM Poland „Field Demo Exercise”  autorstwa funkcjonariuszy KCKR KG PSP, podobnie jak nasza rozmowa, zalicza się do tematu numeru wrześniowego PP. Wspomnijmy więc tylko o niektórych aspektach ćwiczeń. Jak zostały przygotowane scenariusze epizodów?

Scenariusze ćwiczeń wzorowaliśmy na sytuacjach znanych z Ukrainy – atakach dronów na różne punkty w kraju. Co istotne – państwo X, w którym mieliśmy prowadzić działania ratownicze, nie znajdowało się w stanie wojny; padło ofiarą ataku hybrydowego, zamierzonych wrogich działań mających na celu destabilizację i sianie paniki wśród ludności. Moduły rescEU nie są wysyłane do krajów, w których toczą się działania wojenne. Jednak niewielkie państwo mogłoby sobie nie poradzić ze skoordynowanym atakiem hybrydowym – dlatego wsparcie modułów rescEU byłoby nieodzowne.

Ćwiczenia pozwoliły nam stwierdzić, nad jakimi aspektami działań powinniśmy jeszcze popracować i gdzie trzeba wprowadzić poprawki. Dodam jednak, że przedstawiciele Komisji Europejskiej i wielu zaproszonych gości, którzy obserwowali ćwiczenia, ocenili je pozytywnie. Z pewnością były one też szczególnie istotne dla członków modułu, którzy nie brali jeszcze udziału w działaniach poza granicami kraju – czyli dla większości. Mogli przekonać się, jak wygląda w praktyce funkcjonowanie mechanizmu UCPM.

Moduł rescEU DSIM Poland jest zatem przygotowany pod każdym względem do potencjalnych działań. A jak to wygląda w przypadku pozostałych modułów DSIM? Razem z polskim projektem w konkursie zwyciężyły rumuński i włoski – na jakim etapie są ich przygotowania do osiągnięcia gotowości operacyjnej modułów?

Rumuni mają niestety opóźnienia w projekcie. Włosi radzą sobie lepiej, ale też mieli po drodze komplikacje i zdecydowali się wprowadzić zmiany. Początkowo planowali stworzyć jedno duże laboratorium w pojeździe, jednak wykonawca, który zajmował się tego typu projektami, wskazał odległy termin realizacji. Włosi zdecydowali się wobec tego na rozwiązanie takie jak polskie – wiele mniejszych pojazdów, które mogą przewieźć sprzęt zapakowany do skrzyń, oraz laboratorium budowane na miejscu od podstaw w dużym namiocie.

Trzeba pamiętać, że po zadysponowaniu modułu transport do miejsca docelowego jest dobierany w zależności od okoliczności i odległości do kraju, w którym ratownicy mają działać. Są różne możliwości – mogą jechać pojazdami należącymi do modułu, lecieć samolotem, którego przelot organizują władze kraju wysyłającego moduł do akcji, lub przemieścić się za pomocą modułu rescEU służącego do celów transportowych. Przy transporcie lotniczym duży pojazd-laboratorium znacznie utrudniłby mobilność modułu.

1 października tuż-tuż, niebawem moduł rescEU DSIM Poland może zostać zadysponowany do działań w innym kraju. Czy przewiduje pan, jakie zdarzenia w najbliższym czasie mogłyby to spowodować?

Jeśli w niewielkim kraju będzie organizowana impreza masowa czy duże międzynarodowe wydarzenie, np. przy okazji objęcia przez niego prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, moduł rescEU DSIM Poland mógłby zostać użyty. Do tej pory, gdy dane państwo nie miało w takiej sytuacji wystarczających sił i środków, pomocą służyły inne kraje na podstawie umów bilateralnych. Teraz będzie można zadysponować moduł rescEU DSIM, a jego działania sfinansuje Unia Europejska.

Natomiast jeśli chodzi o działania modułu w sytuacji ataku hybrydowego, to oczywiście wolelibyśmy, żeby do niego nie doszło. Trzeba być przygotowanym, ale niech katastrofy i kryzysy omijają nasz kraj, Europę i świat.